Thanh Hóa: Sự tích về giếng rắn thần

Từ bao đời nay, người dân làng Chiềng, xã Cẩm Quý, huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa) vẫn truyền tai nhau truyền thuyết đượm màu huyền bí: Sự tích chàng rắn đền ơn bố nuôi của mình bằng một đôi giếng với nguồn nước trong xanh, không bao giờ cạn...

Từ đó, dân làng thoát khỏi cảnh khô hạn, mất mùa vì nguồn nước ấy đã phục vụ sinh hoạt, sản xuất, đem lại ấm no. Tiếng lành về đôi giếng rắn thần ở làng Chiềng ngày một vang xa khiến rất nhiều người hiếu kỳ...

Chuyện của người giữ gia phả

Chúng tôi từ thành phố vượt hơn 100km tới làng Chiềng để được nhìn tận mắt, nghe tận tai mới thấy sự huyền bí khó giải đáp được những sự việc quanh đôi giếng thần.

Theo lời chỉ dẫn của người dân địa phương, đôi giếng thần đã được ghi chép trong gia phả của dòng họ Cao từ nhiều thế hệ nay nên chúng tôi tới làng Quang Áo, tìm gặp Trưởng họ là ông Cao Viết Hội. Theo lời kể của ông Hội: Cụ tổ ông là người địa phương, ban ngày ông thường đi làm công việc đồng áng, nương rẫy. Đêm đến, ông lại đi kéo vó ở các khe suối xung quanh vùng. Một hôm trời tối đen như mực, ông đưa vó xuống kéo cá ở một vũng nước sâu. Đêm đã khuya mà chưa được một con cá nào. Ông định ra về thì vớt được một quả trứng to bằng quả trứng gà. Ông trở về nhà đặt quả trứng vào cho gà ấp. Bỗng một hôm ông nghe gà cục tác, nhìn vào ổ gà thì thấy một con rắn nhỏ nhưng có mào khác lạ. Ông nuôi con rắn và bắt tôm cá về cho nó ăn. Lớn lên, nó cuốn trên cán cuốc, trên cái bắp cày, ông vác nó ra đồng đi kiếm ăn. Cứ thế, ông đi đâu nó theo đó. 

 Giếng nữ

Khi rắn đã lớn, ông nói: Giờ con đã lớn, bố đưa con ra sông Mã để con chọn nơi đậu lại. Rắn đồng ý. Phải mất nhiều ngày và một số nơi, rắn mới chọn được vực Cả để ở lại. Ông và rắn từ biệt nhau từ đây. Thời gian sau đó, do hạn hán kéo dài, bà con làng Chiềng không có nước mà sinh hoạt. Biết chuyện, vì tưởng nhớ đến tình xưa, rắn đào một con đường hầm thông từ sông Ngang (sông Bưởi) để dẫn nước về làng. Hôm ấy, làng Chiềng tự nhiên tối sầm, giữa làng đùn lên hai vó nước.

Nước chảy ngày càng mạnh, cá tôm tuôn theo dòng nước. Hai dòng nước này đủ cho cả làng dùng quanh năm, lại còn đủ nước tưới cho cánh đồng, không bao giờ cạn. Mùa đông, nước bốc hơi ấm, mùa hè mát rượi. Để nhớ ơn rắn, bà con nhân dân lập bia và xây miếu thờ. Khi ông mất, người ta bỗng thấy trời tối lại. Mây kéo đến, gió giật ầm ầm. Hôm đó, người ta thấy rắn nằm trên kèo nhà, nước mắt chảy ròng ròng đỏ như máu. Bà con cho rằng, rắn về khóc bố. Từ đó không thấy rắn xuất hiện nữa.

Toàn cảnh khuôn viên đôi giếng thần

Để minh chứng lời kể của mình, ông Hội mở tủ lấy ra một hộp gỗ đã ngả màu. Ông mở tủ lấy ra tấm giấy bản màu vàng. Trên đó có đóng dấu đỏ và các con chữ màu đen, bằng văn tự tiếng Hán. Theo ông Hội, đây là tấm gia phả được truyền lại từ nhiều đời nay ghi lại tích rắn thần. Trên xà nhà ông còn gác chiếc kiệu rước rắn sơn màu đỏ. Hàng năm, dân làng đều làm lễ rước từ giếng vào nhà ông rất long trọng. Trong gia phả của dòng họ Cao còn ghi chép rằng: Vào ngày 8-11 năm thứ 3 đời vua Duy Tân, vua đã phong cho rắn là "Phong Vương Hạ đẳng thần". Để tưởng nhớ tích xưa, người dân làng Chiềng đã cử người trông nom quét dọn đôi giếng thần. Người ta còn trồng cây, lập bia để thờ. 

Những chuyện lạ chưa có lời giải

Quay trở lại, chúng tôi háo hức để khám phá đôi giếng thần.Đôi giếng lát bằng những phiến đá phẳng lì, được xây bao quanh, bốn phía là những cây si cổ thụ uốn lượn. Hai miệng giếng chỉ vài m2. Đứng ở phía ngoài nhìn vào, nước có màu xanh giống màu mắt rắn. Ở giữa có một rãnh khoảng 20cm cho nước chảy ra ngoài. Nước trong giếng cứ đều đặn chảy ra. Trong khuôn viên có một bia đá, chữ khắc trên bia là chữ Hán đã mờ không nhìn rõ nét.

Bia đá trong khuôn viên

Ông Cao Viết Bảo, người được bà con làng Chiềng giao cho nhiệm vụ trông nom giếng cho biết: Chưa khi nào đôi giếng này cạn nước, kể cả khi hạn hán nhất, giếng cả vùng khô thì ở đây vẫn đầy nước. Nguồn nước sinh hoạt của bà con chủ yếu trông chờ từ đôi giếng này. Lúc đó, dân làng phải dùng xe bò chở thùng phuy, xô để lấy nước về sinh hoạt. Nhiều năm nay, người dân nơi đây vẫn luôn lấy nước từ đôi giếng này.

Lạ là hút đến đâu, nguồn nước lại ùn ùn trào dâng đến đó, dù từ miệng giếng xuống đáy chỉ sâu có 2,5m. Mùa hè thì nước trong vắt nhìn thấy đáy, mát rượi. Mùa đông thì nước ấm như có người nấu vậy, có hôm còn bốc hơi khói nghi ngút. Có lạnh đến mấy, dân làng vẫn ra đây tắm bình thường. Nếu nước ở sông Bưởi đục thì nước giếng cũng đục khiến nhiều người liên tưởng đến tích xưa, rằng rắn thần đã đào một mạch nước ngầm từ sông Ngang (tức sông Bưởi) để dẫn nước về làng.  

Năm 1990, trong lúc dân làng tu bổ lại giếng, do sơ ý lấy xẻng dính vôi rửa xuống giếng khiến cho nước trong giếng sôi sùng sục màu trắng. Hai bên thành giếng nước chao qua chao lại như có sóng ngầm vậy. Cánh thợ phải làm lễ cúng bái thì giếng mới trở lại bình thường. Người dân đặt giếng phía trong là giếng cái, giếng ngoài là giếng đực. Con gái trong làng được tắm bằng nước giếng, càng lớn da dẻ càng trắng, mịn màng, còn con trai tắm thì ngày càng cường tráng, hết bệnh tật. Vì  thế, người ta gọi nước giếng là "nước tiên". Điều đó càng làm cho đôi giếng trở nên huyền bí.

Từ đôi “giếng thần” này, hằng năm vào đêm giao thừa, cả làng Chiềng lại tụ tập quanh giếng đốt lửa, hát hò, nhảy múa. Đúng thời khắc giao thừa, người cao niên nhất trong làng dâng một mâm cỗ gồm: Một con gà (phải là gà trống tơ), xôi, hoa quả, một chai rượu… làm lễ cúng “giếng thần”. Lễ cúng kết thúc, lộc được chia đều cho tất cả những người có mặt. Thế rồi, tất cả người dân làng Chiềng tuần tự mỗi người lấy một ít nước từ đôi “giếng thần” mang về nhà để cầu may mắn đầu năm. Tập tục đó đã trở thành thông lệ và không chỉ có người dân ở làng Chiềng, mà còn rất nhiều người từ nơi khác đến lấy nước từ đôi “giếng thần” vào đêm 30 Tết mang về nhà.

Người dân tộc Mường nơi đây tin rằng, những đôi trai gái trong vùng nếu tìm hiểu và xây dựng gia đình với nhau tại “giếng thần” sẽ gặp được hạnh phúc, ấm no. Thực chất, những truyền thuyết và niềm tin của dân làng Chiềng về đôi “giếng thần” nơi đây có linh ứng hay không thì không thể kiểm chứng. Song, sự thật về nguồn nước trong xanh, không bao giờ cạn nơi đây lại là một hiện thực, đem lại nguồn lợi cho cuộc sống của người dân làng Chiềng trong sinh hoạt và sản xuất.

 

Thanh Phương / congly.vn

Từ khóa: thanh hoa cam thuy gieng ran than su tich

Tin nổi bật
Tin mới nhất
tin tuc